Spała carów

Położona w centrum Polski miejscowość, odległa zaledwie o 100 km od Warszawy i niewiele ponad 50 km od Łodzi, położona w pobliżu jednej z głównych dróg łączących stolicę z Katowicami i Wrocławiem, znana jest głównie z Ośrodka Przygotowań Olimpijskich i Dożynek Prezydenckich. Ale jest też ważnym miejscem na turystycznej mapie Polski.
Ostatnio ukazały się dwie ciekawe książki poświęcone historii Spały związanej z dwoma ostatnimi carami Rosji, którzy urządzili tu sobie rezydencję myśliwską.

„Carska Spała”
– fascynująca opowieść o odwiedzinach carskiej rodziny w Spale i trzydziestu latach jej świetności, które przypadły na okres panowania ostatnich Romanowów - Aleksandra III i Mikołaja II,  ilustrowana jest bogato unikatowymi dokumentami, zdjęciami, pocztówkami oraz innymi pamiątkami epoki. Znajdziemy tu także mapę z tym co pozostało po carskiej Spale oraz zdjęcia zachowanych obiektów z tamtego okresu.
Autorzy dotarli do wielu nieznanych dotąd archiwalnych źródeł prostując wiele mitów takich jak rzekoma wizyta w Spale niemieckiego cesarza Wilhelma II. Przeczą temu wspomnienia Nikołaja Weliaminowa, osobistego lekarza cara Aleksandra III, który pisze, że – „Wilhelm II zabiegał o zaproszenie do Spały, ale takiego nigdy nie otrzymał”.
Ciekawy jest też fragment o chorobie chorego na hemofilię następcy tronu carewicza Aleksego, którego stan polepszył się po tym, jak do zrozpaczonej carycy przyszedł telegram wysłany do Spały przez Rasputina w którym ten szarlatan przepowiedział uzdrowienie małego carewicza. Od tego czasu kontrowersyjny uzdrowiciel miał nieograniczony wpływ na carską rodzinę i rosyjską politykę, decydując m.in. o obsadzaniu stanowisk w rosyjskim rządzie i kierunkach ofensywy wojsk carskich podczas I wojny światowej.
Niemal równocześnie ukazał się ciekawy album

„Spała carska rezydencja”,
który odkrywa przed nami niemal zupełnie nieznany świat carskich polowań w lasach spalskich oraz życiu na carskim dworze.
Historycy z trzech krajów połączyli siły, aby odnaleźć i uratować ślady tamtych czasów. Efektem kwerendy po archiwach Rosji jest pokazane w tej ciekawej książce 131 archiwalnych fotografii, nigdy nie publikowanych dokumentów oraz nieznane, często fascynujące fakty i zdarzenia. Zwracają zwłaszcza uwagę walory poznawcze i historyczne prezentowanych fotografii. Poza zdjęciami pałacu i innych zabudowań carskiej Spały oraz imprezami z udziałem władz i oficjalnych spotkań znajdziemy tu prywatne zdjęcia rodziny carskiej. Znajdujemy też (na 46 str.) informacje o carskich fotografach, których piękne zdjęcia oddają ducha minionej epoki i pozwalają na wyobrażenie sobie życia na carskim dworze sto lat temu.
Uzupełnieniem książki są plany Spały wykonane w czasach jej świetności, a także piękne zdjęcia prezentów, które Gabinet Jego Imperatorskiej Mości wręczał poddanym.
Wstęp i opisy zdjęć w języku polskim, angielskim i rosyjskim.
W tych ciekawych książkach brakuje jednak indeksów nazwisk i nazw geograficznych, a w przypadku albumu także autorów zdjęć.